Полиэтилен және полипропилен құбырларының айырмашылығы неде
Полиэтилен құбырлары (ПНД, PE100) иілгіш, +40 °C-қа дейінгі суық суға және газға есептелген, дәнекерлеумен немесе фитингтермен жалғанады және жерге төсеуге жарайды. Полипропилен құбырлары (PP-R) қатты, арматураланғанда ыстық су мен жылытуға шыдайды және диффузиялық дәнекерлеумен жалғанады, сондықтан оларды ғимарат ішінде қолданады. Қарапайым айтқанда, ПНД — кіргізу мен сыртқы желілерге, ПП — үй ішіндегі сымдалымға.
ПНД және ПП неден жасалған және «төмен қысымды» дегені нені білдіреді?
Полиэтиленді этиленнен, полипропиленді пропиленнен алады. Бұл әртүрлі қасиеттері бар әртүрлі полимерлер, және олар бір дәнекерлеу желісіне жалғанбайды.
ПНД аббревиатурасы «төмен қысымды полиэтилен», яғни HDPE дегенді білдіреді. Қысым туралы сөздер материалды реакторда төмен қысымда алу тәсіліне қатысты, құбырдың жұмыс қысымына емес. ПНД су құбыры 16 атмосфераға дейін шыдайды (ПЭ100 үшін PN16 сыныбы). Су үшін полипропилен құбырларын PP-R деп таңбалайды: бұл жылуға төзімділігі жақсы пропиленнің статистикалық сополимері.
Қасиеттері бойынша олар немен ерекшеленеді?
- Температура: ПЭ100 +40 °C-қа дейінгі суық суға есептелген, арматураланған ПП паспортта көрсетілген шектерде ыстық су мен жылытуға шыдайды.
- Иілгіштік: полиэтилен иілгіш, оны иеді және 200 м-ге дейінгі орамдармен жеткізеді, полипропилен қатты, кесінділермен жеткізіледі.
- Суық: полиэтилен серпімді болып қалады және судың бір рет қатуынан қорықпайды, полипропиленде зақымдану қаупі жоғары.
- Ультракүлгін: күйесі бар қара полиэтилен күнге төзімді, ашық ауадағы полипропиленге қорғаныс қажет.
- Коррозия және химия: екі материал да тот баспайды және тұрмыстық реагенттердің көпшілігіне төзімді.
- Қызмет мерзімі: +20 °C-тағы суға арналған ПЭ100 үшін ол 50 жыл, полипропилен үшін температураға байланысты.
Полиэтиленді қайда, ал полипропиленді қайда қолданады?
Полиэтиленді құбыр жерде немесе көшеде жататын және ұзын трасса артық жалғаусыз болуы тиіс жерде қолданады: үйге су кіргізу, сыртқы су құбыры, суару, ұңғымадан су беру, жер асты газ құбырлары (СТ РК ГОСТ Р 50838-2011 бойынша газ құбырлары), қысымды кәріз.
Полипропиленді ішкі сымдалымға таңдайды: суық және ыстық су, жылыту (арматураланған құбырлар) және қабырғада қаттылық пен ұқыпты көрініс маңызды ішкі кәріз. Полипропилен жердегі су үшін полиэтиленнің орнын баспайды, ал полиэтилен ыстық су мен радиаторлар үшін полипропиленнің орнын баспайды. Жылыту мен жылы еден үшін басқа материалдар да бар, мысалы, PE-X.
Полиэтилен және полипропилен құбырлары қалай жалғанады?
Полиэтилен құбырлары үш тәсілмен жалғанады: шағын диаметрлер мен тұрмыстық жұмыстарға арналған компрессиялық (қысатын) фитингтермен, қыздырылған құралмен беттестіре дәнекерлеумен (63 мм-ден бастап, магистральдарда) және кез келген диаметрге және газға жарайтын электрмуфталы дәнекерлеумен. Полиэтилен құбырда бұранда кеспейді.
Полипропилен құбырлары дәнекерлегіш көмегімен диффузиялық дәнекерлеумен (пайкамен) жалғанады: құбыр ұшы мен муфта бір мезгілде қызып, бірінің ішіне бірі енгізіледі. Шағын диаметрлерге арзан аппарат жеткілікті. Полиэтилен мен полипропилен бір-бірімен дәнекерленбейді, сондықтан олардың арасындағы өтуді арнайы фитингтермен: компрессиялық немесе бұрандалы жалғаумен орындайды.
Жеке үй мен учаске үшін нені таңдау керек?
- Үйге су кіргізуді, сыртқы су құбырын, суаруды және ұңғыманы ПЭ100 полиэтиленімен орындаңыз: 50–200 м иілгіш орам жалғаусыз төселеді.
- ГОСТ 18599-2001 бойынша су құбыры үшін қысым сыныбын таңдаңыз: SDR17 (шамамен 10 атм), SDR13.6 немесе SDR11 (16 атмға дейін) — мұндай құбырларды біз шығарамыз.
- Ыстық және суық судың ішкі сымдалымын полипропиленмен (ыстық суға арматураланғанымен) немесе ішкі желілерге арналған басқа материалдармен жасаңыз.
- Жылыту мен жылы еден үшін ПНД-ға емес, арматураланған полипропиленге, PE-X-ке немесе металлопластикке қараңыз.
- Полиэтилен мен полипропилен арасындағы өтуді тек арнайы фитингпен орындаңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
- Полиэтилен құбырды полипропилен құбырмен дәнекерлеуге бола ма?
- Жоқ. Полиэтилен мен полипропилен — әртүрлі полимерлер, қызғанда олар ортақ тігіс түзбейді. Оларды өтпелі фитинг арқылы жалғау керек: үйге кіргізуде орнатылатын компрессиялық немесе бұрандалы.
- Не берік: ПНД па, әлде полипропилен бе?
- Міндетке байланысты. Полиэтилен соққыға төзімдірек, суықты және топырақ деформациясын жақсы көтереді. Полипропилен қаттырақ және қызғанда пішінін жақсы сақтайды. Құбырдың беріктігін тек материал емес, қабырға қалыңдығы да анықтайды: SDR немесе PN сыныбы.
- Құбырлардағы ПНД пен қаптар немесе ыдыстағы ПНД бірдей ме?
- Полимер бірдей, бірақ маркалары әртүрлі. Қысымды құбырларға ұзақ мерзімді беріктігі жоғары арнайы маркаларды, мысалы PE100 қолданады, ал ауыз су үшін бастапқы шикізат қажет. Үлдір мен ыдыс құбырға жарамайтын басқа маркалардан жасалады.
- Ұзын трасса үшін қандай құбыр үнемдірек?
- Ұзын сыртқы трасса үшін орамдағы полиэтилен тиімдірек: жалғау аз, монтаж тез, құбыр топырақтың шөгуін көтереді. Полипропилен бұрылыс пен бұрыштар көп және қабырға бойында қатты сызық қажет қысқа ішкі учаскелерге ыңғайлы.