Газға пластик (полипропилен) құбырларды пайдалануға бола ма?
Жоқ, газға полипропилен құбырлар қолданылмайды: бұл су мен жылытуға арналған материал. Газ құбыры үшін пластиктен тек полиэтилен рұқсат етіледі — СТ РК ГОСТ Р 50838-2011 бойынша сары таңбалы, SDR11 және одан қалың PE100 құбырлар. Оларды жер астына төсейді. Үй ішінде және жер үстінде газға полиэтилен рұқсат етілмейді — онда жоба бойынша болат немесе мыс құбырлар қойылады.
Газға полипропилен құбырларды не себепті қолдануға болмайды?
Полипропилен (ПП, PPR) — суық және ыстық су мен жылытудың ішкі желісіне арналған қатты материал. Ол жанғыш газға емес, суға есептелген: газ құбырларына құбырлар мен қосылыстар үшін бөлек стандарт бар, полипропилен оған кірмейді.
ПП қосылыстарын дәнекерлеумен (диффузиялық пісірумен) және газдыққа сынақтан өтпейтін фитингтермен жасайды. Бөлмедегі газ ағып кетуі — жарылыс пен у қаупі, сондықтан газ құбыры үшін тек газға арнап сертификатталған материалдар мен қосылыстарға рұқсат беріледі.
Бұл басқа «су» құбырларына да қатысты: полипропилен, металл-пластик және ПВХ диаметрі мен қысымы сәйкес келгендей көрінсе де, газға жарамайды.
Газға қандай пластик құбырларға рұқсат етіледі?
Тек газбен жабдықтауға арнайы жасалған полиэтилен құбырларға. Бұл СТ РК ГОСТ Р 50838-2011 бойынша PE100 құбырлар: қара, сары таңбасы немесе сары қабықшасы бар, қабырғасы SDR11-ден жұқа емес (SDR11 және одан қалың). SDR — сыртқы диаметрдің қабырға қалыңдығына қатынасы: ол неғұрлым аз болса, қабырға соғұрлым қалың, рұқсат етілген қысым соғұрлым жоғары.
ГОСТ 18599-2001 бойынша көк жолағы бар су құбыры ПЭ-құбыры сол PE100-ден жасалса да газ құбыры емес: газ құбырларының шикізатқа, қабырғаға, таңбалауға және қабылдауға өз талаптары бар. Оларды жолақтың түсі мен құбырдағы жазудан оңай ажыратуға болады.
Полиэтилен газ құбырларын қайда төсеуге болады?
Полиэтилен газ құбырларын жер астына төсейді: бұл жер асты газ құбырлары — таратушы желілер мен ғимараттарға кіріс. Полиэтилен тоттанбайды және иілгіш, ал топырақта ол ультракүлгін сәуледен және механикалық зақымданудан қорғалған.
Газға арналған полиэтилен құбырларды ғимараттың ішіне және жер үстіне төсеуге рұқсат етілмейді. Сондықтан газ құбырынан үйге дейінгі учаскені полиэтиленнен жасайды, ал үй ішіндегі желіні — болат немесе мыс құбырлардан (не жобада көзделген сертификатталған жүйелерден). Кіріс жерінде полиэтиленді болатпен «полиэтилен–болат» ажырамайтын қосылыспен жалғайды. Төсеу тереңдігі мен трассасын жоба белгілейді.
Газға арналған полиэтилен құбыр су құбырынан несімен ерекшеленеді?
Айырмашылықтар стандартта көрсетілген және қабылдау кезінде тексеріледі.
- Стандарт: газ құбыры — СТ РК ГОСТ Р 50838-2011, су құбыры — ГОСТ 18599-2001.
- Таңбалау: газ құбыры — сары жолағы немесе қабықшасы бар қара, су құбыры — көк жолақты.
- Қабырға: газ құбырлары SDR11 және одан қалың шығарылады, су құбырлары қажетті қысымға қарай SDR17 (≈10 атм), SDR13.6 (≈12.5 атм) немесе SDR11 (≈16 атм).
- Қабылдау: орнатылған газ құбырын тығыздыққа сынайды, оны газ қызметі қабылдайды.
Сондықтан газ құбырын су құбырымен «диаметрі бойынша» алмастыруға болмайды.
Газ құбырын кім жобалап, орната алады?
Тек газ қызметі немесе газ жабдықтарын жобалау мен монтаждауға рұқсаты бар ұйым. Полиэтилен газ құбырларын сертификатталған жабдықпен дәнекерлеп — электромуфталық немесе қыздырылған құралмен түйісті дәнекерлеумен — жалғайды. ПЭ-құбырға бұранда кесілмейді, ал су үшін қолданылатын қысылатын фитингтер газға, әдетте, қолданылмайды.
Монтаждан кейін газ құбырын тығыздыққа тексереді, оны газ қызметі қабылдайды. Өз бетінше қосу, көшіру немесе «уақытша қосу» қауіпті және тыйым салынған. Біз жобалау және монтаждау ұйымдарына СТ РК ГОСТ Р 50838-2011 бойынша PE100 газ құбырларын шығарамыз — қажетті диаметрдің бар-жоғын WhatsApp +7 707 755 54 07 арқылы нақтылаңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
- Учаскеде газға арналған полиэтилен құбырды өзім төсеуге бола ма?
- Жоқ. Жер асты учаскесін де рұқсаты бар ұйым жобалап, орнатады, ал газ қызметі қабылдайды. Өз бетінше төселген газ құбыры желіге қосылмайды, ал дәнекерлеудегі немесе жату тереңдігіндегі қате газдың ағып кетуіне әкеледі.
- Газға металл-пластик құбырларды пайдалануға бола ма?
- Су мен жылытуға арналған кәдімгі металл-пластик құбырларды — жоқ. Газға тек газға сертификатталған және жобада көзделген материалдар мен жүйелерге рұқсат етіледі; шешімді сатып алушы емес, жобалау ұйымы қабылдайды.
- Полиэтилен газ құбырын жер үстіне шығаруға бола ма?
- Жоқ, газға арналған ПЭ-құбырларды жер үстіне төсеуге рұқсат етілмейді. Жер үстінде газ құбырын болаттан жасайды, ал «полиэтилен–болат» ауысуын жобада көзделген жерде ажырамайтын қосылыспен орындайды. Қосылыс түрін және ауысу орнының қорғанысын да жоба анықтайды.
- Құбырдың дәл газға арналғанын қалай білуге болады?
- Таңбалау бойынша: сары жолағы немесе қабықшасы бар қара құбыр, денесінде СТ РК ГОСТ Р 50838-2011 белгісі, PE100 материалы және SDR болады. Су ПЭ-құбырының жолағы көк, стандарты ГОСТ 18599-2001. Жазулар болмаса, мұндай құбырды газға қолдануға болмайды.