Су құбыры үшін қандай құбырларды таңдаған дұрыс

Су құбыры үшін бірыңғай ең жақсы құбыр жоқ: материалды жүйенің учаскесіне қарай таңдайды. Сыртқы және жер асты су құбырына ПЭ100 полиэтилені (SDR17, шамамен 10 атм) жақсы: ол тот баспайды, 50 жылға дейін қызмет етеді және артық түйіспесіз орамамен жеткізіледі. Үйдің ішіндегі таратуға полипропилен немесе металлопластик жарайды. Болатты бүгінде көбіне ескі желілерді жөндегенде қалдырады, мысты ресурс маңызды және бағасы қолайлы жерде алады.
Сыртқы және жер асты су құбырына қандай құбырлар жақсы?
Суды үйге кіргізуге, учаскедегі су құбырына және көше желілеріне ПЭ100 полиэтилені ең қолайлы. Ол тот баспайды, ішінде әктас жиналмайды, икемді, ал шағын диаметрлі құбырлар 50–200 м орамамен жеткізіледі, яғни желіні жалғаусыз дерлік төсеуге болады. Номиналды қысым +20 °C су үшін көрсетілген, жұмыс шегі — қысымды төмендетіп +40 °C, қызмет мерзімі — 50 жыл.
ПЭ-құбырды топырақтың қату тереңдігінен төмен траншеяға салады (Алматы үшін әдетте шамамен 1–1,2 м, өз ауданыңызда нормалар мен жоба бойынша нақтылаңыз). Ыстық суды ол арқылы жібермейді. Су құбыры үшін ГОСТ 18599-2001 бойынша ПЭ100 SDR17 жарайды — мұндай құбырларды біз шығарамыз.
Үйдің ішіндегі таратуға қандай құбырлар жарайды?
Үйдің ішінде көбіне полипропилен (PPR) немесе металлопластик таңдайды. Бұл әртүрлі материалдар, ал полипропилен полиэтилен емес.
Полипропилен қатты, дәнекерлеу арқылы (диффузиялық дәнекерлеу) қосылады, сондықтан түйісу жері біртұтас болады. Оны суық және ыстық суға қолданады, ыстық су мен жылыту үшін арматураланған құбырларды алады. Дәнекерлеу аппараты мен мұқияттылық керек.
Металлопластик (полиэтиленнің екі қабаты арасындағы алюминий қабат) иіледі, дәнекерлеусіз пресс-фитингтермен немесе бұрандалы фитингтермен монтаждалады. Бірақ бұрандалы қосылыстар уақыт өте босап кетуі мүмкін, оларға қол жеткізу керек. Температура мен қысымды нақты құбырдың паспортынан қараңыз.
Болат, тот баспайтын болат және мыс туралы не айтуға болады?
Бұл үш металдың әрқайсысының өз артықшылығы мен кемшілігі бар:
- Болат (мырышталған) құбырлар арзан және берік, бірақ тот басады, ішінен бітеледі, өткізу қабілетін жоғалтады және дәнекерлеуді не бұрандалы қосылыстарды қажет етеді. Бүгінде оларды көбіне ескі желілерді қайта жөндегенде қалдырады.
- Тот баспайтын болат коррозиядан қорықпайды және ұзақ қызмет етеді, бірақ қымбат, ал монтаждауға кәсіби құрал керек.
- Мыс ұзақ қызмет етеді, температура мен коррозияға төзімді, болаттай бітелмейді, бірақ қымбат, дәнекерлеп монтаждалады және құбырлар бос учаскеде жатса ұрыларды қызықтырады.
Әртүрлі металдарды қосқанда дұрыс өтпелер керек, әйтпесе электрхимиялық коррозия болуы мүмкін.
Материалдарды негізгі көрсеткіштері бойынша қалай салыстыруға болады?
Бес сұрақ бойынша салыстырыңыз:
- Температура: ПЭ — тек +40 °C-қа дейінгі суық су; полипропилен, металлопластик, болат және мыс ыстық сумен де жұмыс істейді.
- Коррозия: ПЭ, ПП және металлопластик тот баспайды; болат тот басады, мыс пен тот баспайтын болат төзімді.
- Монтаж: орамадағы ПЭ жалғаусыз тартылады, ПП дәнекерленеді, металлопластик кілтпен жиналады, болат пен мыс дәнекерлеуді қажет етеді.
- Ресурс: ПЭ100 — есептік жағдайда 50 жылға дейін, қалғандарының мерзімі құбыр мен фитингтердің сапасына байланысты.
- Құны: болат пен ПП арзан, металлопластик пен ПЭ орташа, мыс пен тот баспайтын болат қымбатырақ.
Өз жағдайыңызға су құбырын қалай таңдауға болады?
Бірнеше практикалық кеңес:
- Жүйені учаскелерге бөліңіз: сыртқы кіріс, үйдегі суық су, ыстық су, жылыту.
- Кіріс пен жер асты желілеріне ПЭ100, ыстық суға арматураланған полипропилен немесе мыс алыңыз.
- Желідегі жұмыс қысымын біліп, құбыр класы бойынша қор салыңыз.
- Материалдарды дұрыс өтпелерсіз араластырмаңыз.
- Таңба мен сертификаттарды тексеріңіз: ауыз су құбыры ГОСТ-қа сай болуы тиіс.
- Фитингтерге үнемдемеңіз: ағу көбіне қосылыстарда болады.
- Таратуды бөлшектенетін қосылыстарға қол жететіндей жасаңыз.
- Ерекше жағдайларда — жоғары қысым, агрессивті су, үлкен ұзындықтар — жобалаушымен кеңесіңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
- ПЭ-құбырды ыстық суға қолдануға бола ма?
- Жоқ. Суға арналған ПЭ100 суық суға есептелген: +40 °C дейін, +20 °C-тан жоғары рұқсат етілген қысым төмендейді. Ыстық суға арматураланған полипропилен, металлопластик, мыс немесе ыстық сумен жабдықтауға арналған басқа құбырлар алады.
- ПНД құбыры тігілген полиэтилен құбырынан немен ерекшеленеді?
- Бұл әртүрлі материалдар. Тігілген полиэтилен (PEX) құбыры ыстық суға рұқсат береді, ал ПНД (ПЭ100) — суыққа арналған және сыртқы қысымды желілерге жарайды. Оларды әртүрлі фитингтермен қосады.
- Жеке үй немесе саяжай үшін қандай құбырлар жақсы?
- Сыртқы кіріс пен учаске — орамадағы ПЭ100. Үйдің ішінде — полипропилен немесе металлопластик. Қыста тұрмайтын саяжайда суды ағызуға болатыны маңызды: желі сумен бірнеше рет қатпауы керек.
- Полиэтилен құбырды болат құбырмен қосуға бола ма?
- Иә, өтпелі фитинг арқылы: сыртқы немесе ішкі бұрандасы бар компрессиялық. ПЭ-құбырдың өзіне бұрандама кеспейді: бұрандалы бөлік фитингтің металл жағында болады.