Саяжайдағы су құбырын қалай жылыту керек: көму, қабық, кабель
Саяжай су құбырын жылытудың ең сенімді тәсілі — құбырды топырақтың қату тереңдігінен төмен көму (Алматыда әдетте шамамен 1–1,2 м, Қазақстанның солтүстігінде 2 м және одан да көп). Көмуге болмаса, құбырға ППУ-дан немесе көбікті полиэтиленнен гидрқорғанысы бар жылу оқшаулағыш қабық орнатады және жылытқыш кабель қосады. Үйге кіреберістерді, құдықтар мен кессондарды бөлек қорғайды: су бірінші дәл сол жерде қатады.
Саяжай су құбырын жылытудың қай тәсілін таңдау керек?
Таңдау саяжайды қалай пайдаланатыныңызға байланысты. Су жыл бойы керек болса, су құбыры сенімді қорғалуы керек, мұндағы негізгі тәсіл — көму. Егер саяжай маусымдық және қыста бос тұрса, жылытқаннан гөрі суды ағызған оңай; бұл туралы қыс алдында суды ағызу жөніндегі мақаламызда айтылған.
Сенімділігі бойынша тәсілдер былай орналасады:
- құбырды қатудан төмен көму;
- толық тереңдікке емес көму және үстінен жылу оқшаулау;
- жылу оқшаулауы бар жылытқыш кабель;
- жылытусыз жылу оқшаулау, тек қысқа учаскелер мен шамалы аяздар үшін.
Жылытқыш жылуды өзі шығармайды, ол тек салқындауды баяулатады.
Су құбырын көму арқылы қалай жылытуға болады?
Көму аяздан қызмет көрсетусіз және электр шығынсыз қорғайды. Қату тереңдігін өңір бойынша анықтайды: Алматы үшін әдетте шамамен 1–1,2 м, Қазақстанның солтүстігінде — 2 м және одан көп. Өз учаскеңіз үшін мәнді ҚНжЕ/ЕЖ және жоба бойынша нақтылаңыз.
Терең траншея мүмкін болмаса, құбырды таяздау төсеп, үстінен қорғайды: құбырдың үстіндегі құм жастыққа траншеядан кеңірек экструдталған пенополистирол плиталарын салады, сонда суық бүйірден кірмейді. Ауыз су және техникалық су құбыры үшін ГОСТ 18599-2001 бойынша ПЭ100 SDR17 жарайды: мұндай құбырларды біз шығарамыз және 200 м дейінгі орамдармен жеткіземіз, сондықтан траншеяда көбіне қосылыссыз-ақ жасайды. Топырақты тассыз және құрылыс қоқысынсыз көміңіз.
Құбырды немен жылу оқшаулау керек: қабық, ППУ, көбікті полиэтилен?
Суық су құбырлары үшін көбіне пенополиуретаннан (ППУ) жасалған қабықты алады: ол құбырды тығыз орайды, жылу өткізгіштігі төмен және фольга немесе шыны матамен ылғалдан қорғалған. Оны желіммен және қапсырмалармен орнатады, ал қорғалмаған жер қалмауы үшін жіктерін таспамен желімдейді. Арнайы пішінді қабықтар бұрылыстар мен фитингтерде ыңғайлы.
Түтік түріндегі көбікті полиэтилен арзанырақ және оңайырақ, бірақ жұқарақ. Қорғалмаған минералды мақта тез сіңіп, жылу оқшаулау қасиетін жоғалтады; рубероид та нашар таңдау. Монтажды құрғақ құбырға және құрғақ ауа райында жүргізіңіз: оқшаулағыштың астындағы ылғал қорғанысты жоққа шығарады. Жердегі оқшаулаудың үстінен футляр немесе гофрленген құбыр керек, сонда топырақ қабатты бүлдірмейді.
Жылытқыш кабель қалай жұмыс істейді және оны қалай орнату керек?
Жылытқыш кабельді құбыр бойына салады және онда температураны нөлден жоғары ұстайды. Пластик құбырлар үшін өздігінен реттелетін кабельді қолданады, оны рұқсат етілген температура және құбыр түрі бойынша таңдайды; ондағы қызу суықта артып, жылыда азаяды, сондықтан қызып кету қаупі төмен.
- Пластик құбырлар үшін және ауыз су құбырымен жанасуға рұқсат етілген кабельді таңдаңыз және ұзындығын желі ұзындығына қарай алыңыз.
- Кабельді құбыр бойына өндіруші нұсқауы бойынша алюминий таспамен немесе қысқыштармен бекітіңіз.
- Термостат немесе температура датчигін орнатыңыз.
- Үстінен міндетті түрде гидрқорғанысы бар жылу оқшаулағышты салыңыз.
- Автомат пен УЗО арқылы қосыңыз; қуат беру мен қосуды электрикке тапсырған жөн.
Кабель өздігінен реттелмейтін болса, қиылыстырмаңыз және оны оралған күйде қоспаңыз.
Кіреберістерді, құдықтар мен кессондарды қалай қорғау керек?
Әдетте бүкіл желі емес, ең әлсіз жерлер қатады: құбырдың іргетас арқылы үйге кіруі, ұңғыма мен құдықтан шығуы, беткі қабатқа жақын учаске, жерден ауаға өту орындары. Мұнда жылыту мен қосымша қыздыру ең алдымен қажет.
- Үйге кіреберіс. Құбырды іргетастағы гильза арқылы өткізіп, барлық жақындау бойында жылытады; саңылауды бітейді.
- Ұңғыма мен құдық. Оголовканы жылытады, жылытылған қақпағы бар кессон қояды, қажет болса — шағын қыздырғыш.
- Беткі учаскелер. Құбыр желге ашық болмауы үшін ішінде жылытқышы бар қорапқа жабады.
- Жылытылмайтын бөлмелердегі шүмектер мен арматураны құбыр сияқты жылытады.
Жиі қойылатын сұрақтар
- Құбырдағы жоғары қысым судың қатпауына көмектесе ме?
- Жоқ: қысымдағы су іс жүзінде сол температурада қатады. Ресивері және 3–5 атмосфера қысымы бар әдіс ескі кеңестерде кездеседі, бірақ ол қорғамайды, құбырлар мен қосылыстарға жүктеме түсіреді. Оны қолданбаңыз.
- Құбырды минералды мақтамен жылытуға бола ма?
- Тек сенімді гидрқорғанысымен: ашық мақта жерде және ауада сіңіп, жылытуды тоқтатады. ППУ қабық немесе қорғаныш қабықшасы бар көбікті полиэтилен әлдеқайда тәжірибелі: олар суды сіңірмейді және пішінін сақтайды.
- Жылытқыш кабель қанша электр энергиясын тұтынады?
- Метріне келетін қуатқа және желі ұзындығына байланысты: өздігінен реттелетін кабельде тұтыну аязда артады, жылыда азаяды. Нақты сандарды кабель паспортынан алып, өз ұзындығыңыз бен режиміңізге есептеңіз.
- Қыс үшін суды ағызсам, құбырды жылыту керек пе?
- Жоқ: бос құбыр қатпайды. Су қалатын учаскелерді жылыту керек: кіреберістерді, шүмектерді, сүзгілерді және толық құрғату қиын құралдарды. Ұңғыма оголовкасы бар құдық немесе кессонды да жылытқан жөн.